6 zmian w branży tworzyw sztucznych w 2026 roku

W 2026 roku branża tworzyw sztucznych mierzy się ze skokiem cen surowców, nierównym popytem i pierwszymi obowiązkami wynikającymi z unijnego rozporządzenia opakowaniowego PPWR. Jednocześnie zmieniają się warunki pozyskiwania recyklatu: system kaucyjny ma za sobą pierwszy rok, a w listopadzie UE zamknie możliwość eksportu odpadów tworzyw do państw spoza OECD. Dla przetwórców oznacza to konieczność ponownego przeliczenia kosztów produkcji i pieniędzy potrzebnych na realizację zamówień.

Jakie zmiany kształtują branżę tworzyw sztucznych w 2026 roku?

Oto sześć zmian, które w tym roku najmocniej wpływają na warunki działania przetwórców:

• Skok cen surowców - w II kwartale ceny producentów tworzyw w formach podstawowych w UE wzrosły o 16,9% wobec poprzedniego kwartału, co zakończyło trwający od początku 2025 roku spadek cen.
• Nierówny popyt - w pierwszym półroczu unijna produkcja urządzeń elektrycznych wzrosła o 2,6%, a motoryzacyjna o tyle samo spadła. Sytuacja przetwórcy coraz bardziej zależy od tego, komu sprzedaje.
• Początek stosowania PPWR - od 12 sierpnia 2026 r. wytwórcy opakowań mają co do zasady obowiązek przeprowadzenia oceny zgodności oraz sporządzenia dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności UE. Zasadnicze cele PPWR dotyczące recyklatu przewidziano do wdrożenia od 2030 roku.
• Chwilowa ulga dla recyklatu - droższe tworzywa pierwotne poprawiły konkurencyjność materiałów z recyklingu, ale według branży recyklingowej nie rozwiązały problemów strukturalnych tego rynku.
• Pierwszy rok systemu kaucyjnego - według Ministerstwa Klimatu i Środowiska zwrócono 5 mld butelek i puszek. PZPTS wskazuje na potrzebę pełnych danych o dalszym zagospodarowaniu zebranego PET.
• Zakaz eksportu odpadów poza OECD - od 21 listopada 2026 r. zacznie obowiązywać zakaz eksportu odpadów tworzyw sztucznych z UE do państw spoza OECD.

Co te zmiany oznaczają dla finansów przetwórcy?

Droższy surowiec i większe zapasy zwiększają zapotrzebowanie na gotówkę, nawet jeśli wielkość produkcji pozostaje bez zmian. Gdy wydatki na kolejne zamówienia przypadają przed wpływami od klientów, faktoring pozwala wcześniej wykorzystać środki z nieprzeterminowanych faktur sprzedażowych, np. na zakup kolejnej partii materiału.

Umów bezpłatną konsultację z ekspertem

Dlaczego bezpieczeństwo dostaw surowca znów wymaga większej uwagi?

Skok cen w 2026 roku utrudnił kalkulację kosztów, a napięcia geopolityczne zwiększyły niepewność zaopatrzenia. Według Plastics Europe ceny producentów tworzyw w formach podstawowych w UE wzrosły w II kwartale o 16,9% wobec poprzedniego kwartału i o 12,5% rok do roku. To efekt wzrostu cen energii i surowców wskutek konfliktu na Bliskim Wschodzie. Organizacja odnotowuje też zakupy na zapas podejmowane przez część odbiorców.

Efekt zakupów na zapas okazał się jednak krótkotrwały. Według tego samego raportu już w czerwcu produkcja tworzyw w formach podstawowych w UE spadła poniżej poziomu sprzed eskalacji konfliktu z końca lutego, a w lipcu jej indeks był niższy niż w II kwartale. Krótkotrwałe odbicie produkcji nie oznaczało więc trwałej poprawy koniunktury.

Dla przetwórcy problem zaczyna się w chwili, gdy cena obiecana klientowi przestaje odpowiadać kosztowi materiału potrzebnego do wykonania zlecenia. Przy kontrakcie ze stałą ceną wzrost kosztów może obniżyć marżę, zanim wyroby opuszczą zakład. W takich warunkach warto skrócić okres ważności ofert i uzgodnić zasady aktualizacji cen przy kolejnych dostawach.

Większy magazyn surowca ogranicza ryzyko przestoju, ale ma swoją cenę. Za materiał trzeba zapłacić wcześniej, a odzyskanie pieniędzy nastąpi dopiero po produkcji, dostawie i rozliczeniu z odbiorcą. Decyzję o zapasach należy więc podejmować razem z kalkulacją ich finansowania. Samo znalezienie alternatywnego dostawcy również nie wystarczy, jeśli firma nie ma środków na zakup.

Dlaczego sytuacja odbiorców ma tak duże znaczenie dla przetwórców?

Rynek tworzyw nie rozwija się równomiernie. W pierwszej połowie 2026 r. unijna produkcja tworzyw w formach podstawowych spadła o 6,4% rok do roku, podczas gdy produkcja wyrobów z tworzyw wzrosła o 0,7%. Różnice widać również w branżach odbiorców: produkcja motoryzacyjna zmniejszyła się o 2,6%, a produkcja urządzeń elektrycznych zwiększyła się o 2,6%.

W Polsce wrześniowe dane również nie wskazują na jednolity kryzys sektora. Według danych GUS produkcja sprzedana wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych była we wrześniu 2026 r. o 4,1% wyższa niż rok wcześniej.

O czym to świadczy? Producent detali dla automotive może zatem otrzymywać inne sygnały z rynku niż firma dostarczająca elementy elektrotechniczne. Ogólny wskaźnik produkcji przemysłowej nie wystarczy, aby zaplanować wykorzystanie maszyn czy zakup materiału na następny kwartał.

Praktyczny wniosek dotyczy struktury sprzedaży. Warto sprawdzić, jaka część przychodów zależy od jednej branży i kilku największych klientów oraz co stanie się z przepływami pieniężnymi, jeśli ograniczą zamówienia. Pozyskanie nowego odbiorcy może zmniejszyć tę zależność, lecz często wymaga prób technologicznych, dostosowania wyrobu lub zaakceptowania odroczonej płatności. Rozwój sprzedaży potrzebuje więc własnego budżetu, zanim przyniesie wpływy.

Umów bezpłatną konsultację z ekspertem

Co PPWR rzeczywiście zmieniło w 2026 roku?

Od 12 sierpnia 2026 r. rozpoczęło się stosowanie PPWR, czyli unijnego rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Jednym z tegorocznych obowiązków są ograniczenia zawartości PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Wiele dalszych wymagań, m.in. dotyczących udziału recyklatu, recyklowalności i ograniczania pustej przestrzeni, wejdą w życie w później, przede wszystkim od 2030 roku.

Ważna praktyczna zmiana dotyczy dokumentów. Przed wprowadzeniem opakowania na rynek wytwórca co do zasady przeprowadza ocenę zgodności, sporządza dokumentację techniczną i wystawia deklarację zgodności UE. Deklaracja potwierdza spełnienie wymagań mających zastosowanie do danego opakowania. Przy przygotowaniu produktów do kolejnych etapów PPWR trzeba uwzględniać również aktualizację dokumentacji.

Dla przetwórcy produkującego opakowania oznacza to dwa zadania. Pierwsze to ustalenie, kto w łańcuchu dostaw odpowiada za zgodność opakowania jako jego wytwórca. Nie zawsze jest nim zakład, który fizycznie je produkuje - może to być także firma, która zleca wykonanie opakowania i wprowadza je pod własną nazwą lub marką. Drugie zadanie to przygotowanie produktów do kolejnych terminów. Nie ma podstaw, by wszystkie przyszłe cele traktować jak obowiązki do spełnienia jeszcze w 2026 roku.

W praktyce warto zacząć od przeglądu własnego asortymentu i informacji otrzymywanych od dostawców. Jakie właściwości materiału można potwierdzić dokumentami? Czy zmiana składu lub konstrukcji opakowania będzie wymagała testów u odbiorcy? Ile potrwa ich przeprowadzenie? Te odpowiedzi pozwalają rozłożyć wydatki w czasie i uniknąć sytuacji, w której dostosowanie produktu trzeba sfinansować jednocześnie z dużym zamówieniem surowca.

Czy droższe tworzywa pierwotne rozwiązały problemy rynku recyklatu?

Wzrost cen tworzyw pierwotnych poprawił względną konkurencyjność materiałów z recyklingu, ale nie usunął słabości tego rynku. Recycling Europe w stanowisku z czerwca 2026 r. oceniało tę poprawę jako przejściową. Organizacja wskazywała na utrzymujące się problemy z popytem i konkurencją cenową oraz silne uzależnienie opłacalności recyklingu od cen surowców kopalnych.

Dla przetwórcy wybór recyklatu nie powinien opierać się wyłącznie na porównaniu ceny za tonę. Znaczenie mają także parametry kolejnych partii, możliwość zastosowania materiału w konkretnym wyrobie i koszt ewentualnej zmiany procesu. Tańszy zakup może nie przynieść oszczędności, jeżeli zwiększy odrzuty albo wydłuży produkcję. Warto więc potraktować kwalifikowanie dostawców recyklatu jako pracę nad stabilnością produkcji. Uzgodnione parametry, dokumentacja i przewidywalny harmonogram dostaw pomagają planować kontrakty. Wymagają też czasu i środków na próby, zanim materiał zostanie włączony do regularnych zamówień.

W 2026 roku zmieniły się również zasady obliczania, weryfikowania i raportowania zawartości recyklatu w jednorazowych butelkach na napoje, których głównym składnikiem jest PET. Dotyczy ich decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/1425. Zgodnie z wyjaśnieniami Komisji do 21 listopada 2027 r. do realizacji tych celów dopuszczany jest materiał poddany recyklingowi w UE, a także w Islandii, Liechtensteinie, Norwegii i Irlandii Północnej. Chodzi o zaliczanie recyklatu do wymaganych poziomów, nie o ogólny zakaz importu. Dla producentów materiału wtórnego z tych obszarów może to oznaczać wsparcie popytu.

Co pierwszy rok systemu kaucyjnego oznacza dla rynku PET?

System kaucyjny stworzył duży strumień selektywnie zbieranych opakowań, ale jego znaczenie dla przetwórców zależy od dalszego zagospodarowania materiału. Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska w pierwszych 12 miesiącach zwrócono 5 mld butelek i puszek, a w kraju działa ponad 65,5 tys. punktów zwrotu. Liczba zwrotów obejmuje różne materiały, a nie wyłącznie PET.

W październiku PZPTS zwrócił uwagę na brak pełnych danych potrzebnych do oceny efektów systemu. Chodzi m.in. o masę zebranego PET, ilość przekazaną recyklerom oraz udział materiału wykorzystanego ponownie do produkcji butelek. Związek przypomina też, że zgodnie z wymaganiami unijnymi do 2029 roku poziom selektywnej zbiórki jednorazowych butelek z tworzyw sztucznych powinien osiągnąć 90%. Liczba zwrotów pokazuje skalę zbiórki, lecz nie przesądza o ilości recyklatu dostępnego dla przemysłu.

Producent potrzebuje informacji, jaki surowiec będzie mógł kupić, w jakiej ilości i na jakich warunkach. Dlatego planów zaopatrzenia w rPET, czyli PET pochodzący z recyklingu, nie należy budować wyłącznie na rosnącej popularności zwrotów. Potrzebne są uzgodnienia z dostawcami dotyczące jakości i regularności dostaw.

Jak listopadowy zakaz eksportu odpadów może wpłynąć na branżę?

Od 21 listopada 2026 r. zacznie obowiązywać zakaz eksportu odpadów tworzyw sztucznych z UE do państw spoza OECD. Zatrzymanie większej ilości odpadów w Europie może stworzyć możliwości dla miejscowych recyklerów. O wyniku zdecyduje jednak to, czy dostępne będą moce sortowania i przetwarzania oraz odbiorcy gotowi kupić wytworzony recyklat. Recycling Europe ostrzega, że bez inwestycji i odpowiedniego popytu zamknięcie kierunków eksportowych może zwiększyć presję na składowanie i spalanie.

Dla firm przygotowujących budżety na 2027 rok jest to powód, by porozmawiać z partnerami o planach odbioru odpadów i dostaw materiału wtórnego. Większa ilość odpadów do zagospodarowania nie oznacza automatycznie większej podaży surowca nadającego się do konkretnej produkcji.

Umów bezpłatną konsultację z ekspertem

Jak sfinansować produkcję, gdy więcej pieniędzy pochłaniają surowce i zapasy?

Najpierw trzeba ustalić, kiedy firma płaci za materiał, a kiedy odzyskuje pieniądze ze sprzedaży. Przy droższym surowcu utrzymanie tej samej wielkości produkcji może wymagać większych środków. Jeśli dodatkowo odbiorca płaci po 60 dniach, przedsiębiorca musi sfinansować także okres oczekiwania na przelew. 

Skalę napięć finansowych pokazują dane BIG InfoMonitor i BIK. Na koniec lipca 2026 r. zaległe zobowiązania producentów wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych wynosiły 479,1 mln zł, o 24,5% więcej niż rok wcześniej.  Kłopoty z terminowością płatności nie pojawiły się w branży dopiero w tym roku. W badaniu Keralla Research zrealizowanym dla Bibby Financial Services w marcu 2025 r. 93% przetwórców deklarowało, że zmaga się z nieterminowymi płatnościami od kontrahentów.

Bibby Financial Services oferuje finansowanie odpowiadające potrzebom przetwórców sprzedających z odroczonym terminem płatności. Finansuje nieprzeterminowane należności przedsiębiorców, dzięki czemu pieniądze z wykonanych dostaw mogą wcześniej wrócić do firmy. Przetwórca przekazuje faktury sprzedażowe, a po przyjęciu ich do finansowania przez Bibby otrzymuje uzgodnioną część wartości - do 90% - przed terminem płatności. Środki może przeznaczyć na kolejną partię granulatu, wynagrodzenia czy rozliczenia z dostawcami.

To rozwiązanie przydatne również wtedy, gdy odbiorcy płacą terminowo, ale później niż wynika to z potrzeb produkcji. Pozwala utrzymać uzgodniony termin płatności dla klienta i jednocześnie wcześniej korzystać z pieniędzy ze sprzedaży. Faktoring należności opiera się na już wykonanych dostawach i wystawionych fakturach; samo przyszłe zamówienie nie jest taką podstawą finansowania.

Bibby jest faktorem niezależnym od banków. Przed rozpoczęciem współpracy weryfikuje odbiorców klienta pod kątem wypłacalności i wiarygodności, a w trakcie umowy monitoruje spływ należności. Dla przetwórcy, który szuka klientów poza dotychczasową branżą, taka ocena może pomóc w rozpoznaniu ryzyka przy rozwijaniu współpracy z nowymi odbiorcami.

Przyjmijmy modelowo, że producent dostarczył wyroby i wystawił fakturę na 200 tys. zł brutto z terminem płatności za 60 dni. Jeżeli umowa przewiduje zaliczkę w wysokości 90%, po przyjęciu faktury do finansowania przez Bibby może uzyskać 180 tys. zł przed terminem płatności. Pozostała część jest rozliczana zgodnie z umową, z uwzględnieniem wynagrodzenia faktora.

Gdy firma pozyskuje nowych odbiorców, warto rozważyć faktoring pełny, czyli bez regresu, łączący finansowanie z przejęciem określonego ryzyka braku zapłaty. Zakres ochrony zależy od umowy, przyznanych limitów i wyłączeń. Nie każda sporna czy niezapłacona faktura będzie objęta ochroną.

Dobór finansowania powinien zaczynać się od planu produkcji i zestawienia należności. W rozmowie z Bibby warto określić, ile środków firma potrzebuje w najbardziej obciążającym momencie miesiąca, którzy odbiorcy generują największe należności i jak długie mają terminy płatności. Na tej podstawie można ocenić odpowiedni zakres finansowania oraz jego koszt w relacji do marży na sprzedaży.